Άρθρα

Ίφιτος ο Ηλείος

Ο Ίφιτος από την Ηλεία ήταν κατά την ελληνική μυθολογία γιος του Αίμονα ή του Πραξωνίδη και απόγονος του Οξύλου.

Ο Παυσανίας αναφέρει ότι ο Ίφιτος ήταν σύγχρονος του νομοθέτη της Σπάρτης Λυκούργου, ενώ άλλοι τον θεωρούν πολύ προγενέστερο. Ο Ίφιτος κατά την επικρατέστερη παράδοση αναδιοργάνωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες και καθιέρωσε την ολυμπιακή εκεχειρία:

Ο Ίφιτος είχε αποκάμει να βλέπει το βασίλειό του, την Ήλιδα, όπου βρίσκονταν το θρησκευτικό κέντρο της Ολυμπίας, να λεηλατήται αδιάκοπα από τους στρατούς των μεγάλων γειτονικών κρατών, που πολεμούσαν μεταξύ τους, και πήγαιναν να λύσουν τις διαφορές τους στο έδαφός του.

Μη ξέροντας τι να κάνει, ο Ίφιτος πήγε το έτος 784 π.Χ. στο μαντείο των Δελφών, στις πλαγιές του Παρνασσού, όπου υψώνονταν ο ναός του Απόλλωνα, του Θεού του Φωτός και των Τεχνών. Στην ερώτηση του Ίφιτου: «Τι πρέπει να κάνω για να γλιτώσω το λαό μου από τα δεινά του πολέμου;», ο Απόλλωνας αποκρίθηκε: «Να οργανώσεις στην Ολυμπία αθλητικούς αγώνες που τόσο τους αγαπούν οι Θεοί». Εντυπωσιασμένος από αυτό το χρησμό, ο Ίφιτος επισκέφτηκε έναν από τους ισχυρότερους γείτονές του, το Λυκούργο, βασιλιά και νομοθέτη της Σπάρτης, και του εξέθεσε την κατάσταση. Ο Λυκούργος αφού τον άκουσε με ενδιαφέρον αποφάσισε να θεωρήσει την Ήλιδα ουδέτερο έδαφος, για να μπορεί ο Ίφιτος να οργανώσει αβίαστα τους αγώνες που άρεσαν στους Θεούς. Καθώς ο Λυκούργος ήταν ισχυρός βασιλιάς, με μεγάλη επιρροή, όλοι οι άλλοι βασιλιάδες των Ελληνικών κρατών συμφώνησαν μαζί του. Έτσι η Ήλιδα γίνονταν απαραβίαστη.

Το κείμενο της συνθήκης γράφτηκε πάνω σε έναν δίσκο που φυλασσόταν στο Ηραίον. Σε αυτή τη συνθήκη, που αποτέλεσε αποφασιστικό γεγονός για τη μετέπειτα ανάδειξη του Ηραίου σε Πανελλήνιο κέντρο, συμφωνήθηκε η «Ιερή Ανακωχή», δηλαδή η κατάπαυση του πυρός και απαγόρευση εκτέλεσης της θανατικής ποινής σε όλο τον Ελληνικό κόσμο κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων. Για 12 αιώνες η ανακωχή αυτή παραβιάστηκε μόνο μία φορά: τo 364 π.X, στην διάρκεια της 103ης Ολυμπιάδας, από τους Αρκάδες που κατέλαβαν την Ολυμπία. Αυτή η πράξη προκάλεσε την οργή όλων των υπόλοιπων Ελλήνων. Έτσι οι Αρκάδες τιμωρήθηκαν αυστηρά.

Ο Ίφιτος καθιέρωσε ως έπαθλο των αγώνων τον «κότινο», ένα απέρριτο στεφάνι από κλαδί αγριελιάς, το ιερό δένδρο του Δία. Οι αγώνες αποκτούν πλέον πανελλήνιο χαρακτή­ρα και αρχίζει περίοδος μεγάλης δόξας και ακμής για την Ολυμπία σε όλο το Πανελλήνιο.

Στον Ίφιτο αποδίδεται επίσης η καθιέρωση της λατρείας του Ηρακλή από τους Ηλείους, ενώ προηγουμένως αυτοί είχαν αρνητική προδιάθεση απέναντί του. Μπροστά από τον ναό του Δία στην Ολυμπία βρισκόταν άγαλμα του Ιφίτου «αγωνοθέτου» στεφανούμενου από την «Εκεχειρία».